Header image

Kleur is aandacht

Geschreven door Admin in Tandtechniek

Omgeving bepaalt kleur en vorm

Wanneer in de tandtechniek over kleur wordt gepraat, ontstaat er makkelijk spraakverwarring. Er worden dan begrippen als ‘hue’ en ‘value’ gebruikt zonder dat de sprekers exact van elkaar weten of zij hetzelfde bedoelen. Gerard van de Wal van Dental Design Studio Grou, onderdeel van Excent Tandtechniek, gebruikt deze termen dan ook niet vaak. Hij heeft het liever over zonniger kleuren, de compactheid ervan en een tikje warmer van tint.
Door: J.M. Kreijns, tandarts

apex casino games download apk android

Van der Wal is met zijn Dental Design Studio in het pittoreske Grou gevestigd. Sinds ongeveer vier jaar werkt ook zijn zoon mee in dit kleine tandtechnische laboratorium dat zich richt op de topesthetiek. Om dit te kunnen bereiken wordt er veel tijd en aandacht aan de patiënt besteed. Ook Van der Wal weet dat de patient bij de tandtechnicus veel makkelijker dan bij de tandarts praat over zijn motieven om esthetische restauraties te laten vervaardigen en wat zijn verwachting is. Hierdoor kan Van der Wal als tandtechnicus open staan voor de eigen inbreng van de patient.

Kleur is licht
Kleur moet je zelf beleven, is de stelling van Dental Design Studio. Daarom wordt in Grou de kleur van een kroon of facing altijd door de tandtechnicus zelf bepaald. Ook al kan de tandarts de tandtechnicus met behulp van foto’s met de mee gefotografeerde kleurstaal goed informeren, toch is het nodig dat de tand- technicus zelf de patient ziet. Niet alleen om diens wensen en overwegingen te vernemen, maar ook om de driedimensionale aspecten van de kleur te kunnen ervaren. Die ervaring wordt beïnvloed door het omgevingslicht. Daarom gebruikt Van der Wal voor de kleur- bepaling altijd een daglichtlamp. Het grote voordeel van zo’n lamp zonder ultraviolet licht is dat het continu is, dat wil zeggen altijd hetzelfde licht geeft. Onafhankelijk van de kledingkleur van de patiënt, van de lippenstift die zij op heeft en van de sfeer van het buitenlicht. Het daglicht dat van buiten komt is aller- minst continu en dus ongeschikt om de kleur bij te bepalen. Een tweede voordeel van de daglichtlamp is dat je niet wordt gehinderd door de schaduw van de bovenlip.

Kleur is overeenkomst
De kunstelementen van de kleurstalen die Van der Wal gebruikt, past hij aan. Hij slijpt het donkere cervicale deel ervan af omdat die donkere cervicale kleur a.h.w. het element intrekt en het hele element donkerder maakt. Hij gebruikt trouwens de bekende kleursleutel Vita Classic met de 16 kleuren en combineert deze met de 3D Master, ook van Vita. Om zich niet door het metalen pootje van de kunstelementen te laten afleiden, plaatst hij de kunstelementen in een houder waarmee de gingiva wordt nagebootst. Met de geselecteerde kleur in deze houder naast de elementen van de patient worden diverse foto’s gemaakt. DDS Grou maakt sowieso veel gebruik van fotografie. De tandartsen die met dit gespecialiseerde lab werken, mailen eerst een foto van de beginsituatie en een foto van de preparatie(s). Hierdoor weet Van der Wal al voordat de patient bij hem komt, hoe de mondsituatie is en of bijvoorbeeld verkleurde avitale stompen gemaskeerd moeten worden. Hijzelf maakt eerst foto’s met de tijdelijke restauraties en dus ook met de geselecteerde kleurstalen, waarbij hij oplet dat de kleurstaal zo goed mogelijk dezelfde afstand heeft tot de camera als de natuurlijke elementen. Op die foto’s is dan goed te zien welke kleur het meest overeenkomt met de elementen. Exact hetzelfde is de kleur nooit. Dat hoeft ook niet altijd. Als de twee centralen gekroond moeten worden, is het voor het esthetisch beeld veelal te prefereren dat de kleur van deze elementen niet exact hetzelfde is als die van de lateralen.

http://blog.excent.eu/casino-games-online-book-of-ra-echtgeld-app/Kleur is natuurlijke symmetrie
Aldus bepaalt de omgeving van de restauraties de kleur en ook de vorm. In het voorbeeld van de patiënt met een nieuwe kroon op de 21 is dat evident. Anders dan wel eens wordt beweerd, is volgens Van der Wal een kroon in het boven- front niet zo’n moeilijke opgave. De vorm en de kleur liggen dan namelijk vrijwel vast.
Je hoeft alleen een spiegelbeeld van het corresponderende element aan de andere kant te maken (afb. 1a en 1b). Hierbij hoeft niet de perfecte symmetrie te worden nagestreefd. Dat concept los te laten, vond Van de Wal wel moeilijk. De ervaring heeft hem geleerd dat natuurlijke symmetrie tot een fraaier resultaat leidt. Met natuurlijke symmetrie bedoelt hij dat bijvoorbeeld de kroon op de 21 net iets afwijkt van de natuurlijke 11, maar er toch hetzelfde uitziet (afb. 1c). Desondanks komt het wel voor dat hij zelf erg tevreden is over een natuurlijk symmetrische kroon, maar dat de patient het kleine verschil opmerkt en niet accepteert.
Want ook de patient heeft moeite om het concept van de perfecte symmetrie los te laten. In zo’n geval wordt in Grou de wens van de patient gevolgd, want het adagium van DDS is dat de patiënt centraal staat.

http://blog.excent.eu/easy-online-casino-games-download/Kleur is de wens van de patiënt
Vanuit dat adagium wordt er vaak voor gekozen om in het cervicale gebied van een of meerdere kronen geen wortelvorm of wortelkleur na te bootsen. Ook niet als bij de buurelementen wel enige recessie of wortelkleur zichtbaar is (afb. 2a en 2b). De patiënt is er namelijk niet van gecharmeerd als door een insnoering of een donkere kleur iets van een recessie wordt gesuggereerd. De vorm van de kronen laat Van der Wal dan zonder insnoering tot aan de gingiva doorlopen. Wel gaat hij wat betreft de kleurstelling cervicaal voor iets zonniger tinten die een warme uitstraling hebben (afb. 2c). Wanneer twee centrale gemaakt moeten worden, heb je als tandtechnicus wat meer vrijheid in vorm en stand. Het kan bijvoorbeeld gewenst zijn om de kronen een hele geringe rotatie mee te geven, bijvoorbeeld om te voorkomen dat op het contactvlak met de lateralen de indruk van een diasteem ontstaat (afb. 2d en 2e). Door deze iets geroteerde stand wordt het doel bereikt waar DDS Grou te allen tijde naar streeft: een zo natuurlijk mogelijke uitstraling te creëren, altijd in overleg met de patiënt.

Kleur en functie
Waar de patiënt geen kijk op heeft en ook geen benul van heeft, is de functie. Voor de patiënt geldt ‘goed is mooi’, zonder zich te realiseren dat mooi soms niet goed voor de krachten- verdeling is. Van der Wal geeft het voorbeeld van een patient met een negatieve lachlijn. Deze esthetisch minder fraaie situatie is in zijn voorbeeld mede ontstaan doordat de patiënt knarst. Toch wil hij een positieve lachlijn. Hiervoor moeten de bovenincisieven en vooral de centralen langer worden gemaakt.

casino card game apk download

Aan deze wens wordt tegemoet gekomen, maar met de uitdrukkelijke aanbeveling om met een night-guard de nieuwe kronen tegen knars- krachten te beschermen. Zoals zo vaak belandt de night-guard op het nachtkastje en wordt de patiënt op een kwade ochtend wakker met een stukje porselein dat duidelijk zichtbaar van een van de centralen is afgechipt. Deze chipping is niet zozeer te wijten aan de veronderstelling dat aan de esthetiek meer waarde is toegekend dan aan de functie, maar aan het feit dat de patiënt de instructies van tandtechnicus en tandarts naast zich heeft neergelegd.

Vormgeving van de embrasures
De esthetiek en de functie hoeven elkaar echter niet te bijten. De derde casus over ‘oude’ restauraties die niet meer voldoen, illustreert dit. Een patiënt heeft in het verleden twee kronen laten plaatsen op de 12 en 11 (afb. 3a). Met de noodkroon op de 21 komt hij bij DDS Grou om de kleur te bepalen voor de geplande kroon op dit element. Omdat door de informele sfeer tijdens de kleurbepaling de patiënt zijn wensen makkelijk uit, blijkt al snel dat de patiënt die oude kronen niet meer waardeert en op een later tijdstip wil laten vervangen. Hij krijgt het advies om de 11 en 12 gelijktijdig met de 21 te laten behandelen. Omdat de patiënt wel begrijpt dat dit beter is voor de kleur, de standen de vorm, wordt dit advies door hem ter harte genomen. De drie frontelementen worden gelijktijdig van nieuwe kronen voorzien. De incisale embrasures tussen de 12 en de 11 rechts en tussen de 21 en de 22 links zijn fraai vormgegeven en zijn tevens belangrijk voor een goede functie in het kauwproces. Door deze embrasures kan het te kauwen voedsel bij wijze van spreken ‘weglopen’, waardoor de krachten op de lateralen niet te groot worden.  Zoals bekend is de kans op fractuur van esthetische restauraties bij de laterale boven- incisieven het grootst. Dit komt omdat bij de zijwaartse beweging van de onderkaak het palatinale vlak van de centralen zorgt voor een vloeiende beweging, tenminste als dat correct is vormgegeven. Zo niet, dan wordt de esthetische restauratie op de lateralen te zwaar belast met kans op chipping of fractuur.

Preventief cementeren
Dental Design Studio Grou benadrukt dat ook het adhesief cementeren van frontkronen en van facings zorgvuldige aandacht van de tandarts verdient. Nog te vaak is het vermoeden dat het adhesief cementeren niet volgens de voor- schriften van de fabrikant gebeurt. Ook bij het etsen van de restauratie voorafgaand aan het plaatsen, wordt niet altijd de nodige zorgvuldig-heid in acht genomen. Van der Wal vindt dat een werkstuk waarin de patiënt en de tand- technicus uren hebben geinvesteerd, niet door de tandarts in vijf minuten kan worden geplaatst. Dan weet je bijna zeker dat er geen adhesie tussen restauratie en element is bewerkstelligd en dat de kans op fractuur groot is. Bovendien wordt bij al te snelle cementering ook de nauw- gezette selectie van de passende cementkleur veronachtzaamd. Net zoals zijn collega’s biedt DDS Grou de tandartsen aan om een geschikte cementeerset te huren, zodat het tandtechnisch lab er zeker van is dat in ieder geval de juiste materialen worden gebruikt. Nu met de vrije tarieven de tandartsen de mogelijkheid hebben om de tijd die een goede cementeerprocedure kost, in hun tarief voor de kroon te verwerken, is er geen financieel excuus meer om een restauratie niet volgens de voorschriften zorg-vuldig en daarmee preventief te cementeren.
Door de tijd en aandacht die in Grou aan de restauraties worden besteed, is de prijs van deze restauraties hoger dan gemiddeld. In dit verband is het opmerkelijk dat het vaak de tandarts is die de keuze maakt om een kroon in de Excellent-, Classic- of Selectlijn te indiceren. Die keuze zou de patiënt zelf ook kunnen maken. Als die heeft ervaren hoeveel aandacht en tijd het vereist om een restauratie met een natuurlijke uitstraling te maken, snapt de patient dat zo’n restauratie meer kost dan een kroon uit de Excent Selectlijn. Laat de patiënt zelf ervaren dat de juiste kleur, vorm en stand alleen zijn te bereiken met aandacht en vakmanschap.

Foto’s en nieuwe werkstukken: Gerard van der Wal, Dental Design Studio www.dentaldesignstudio.nl

Je kunt reactie op dit artikel volgen via RSS 2.0 You can leave a response, or trackback.

Reageer op dit artikel

Get Adobe Flash playerPlugin by wpburn.com wordpress themes