Header image

Hoewel in de tandheelkundige wereld bijna alle patiëntinformatie digitaal is, bestaat de communicatie tussen tandarts en tandtechnisch laboratorium nog veelal uit handgeschreven opdrachtbonnen en opgekrabbelde aantekeningen bij afdrukken. Maar niet voor lang meer, als het aan Vertimart en Excent ligt.

“Automatisering in de tandheelkunde is niets nieuws, bijna alle tandheelkundigen werken digitaal als het gaat om patiënten informatie. En de meesten gebruiken daarvoor ons softwarepakket Exquise. Des te vreemder vonden wij het eigenlijk dat tandtechnici en tandarts nog communiceren via papier.” Aan het woord is Pieter Schram, directeur van Vertimart, dat sinds 1990 automatiseringsleverancier voor de dentale wereld is. Joost Querido, eveneens van Vertimart, haakt hierop in: “De automatisering voor tandtechnici en laboratoria is er wel, maar de koppeling met de tandheelkundige wereld ontbrak. Nu niet meer.” In samenwerking met Excent introduceert Vertimart de ‘Digitale opdrachtbon’. Een koppeling tussen automatiseringsystemen, waardoor digitale communicatie tussen tandheelkundige en tandtechnici mogelijk is. Tom Huigen van Excent is enorm blij met deze ontwikkeling: “Dit past helemaal bij onze visie van zorgeloze tandtechniek, zo kunnen tandartsen en technici optimaal nauwkeurig samenwerken.” Samen met Annette van Wijk heeft hij de digitale opdrachtbon bij de 24 vestigingen van Excent Tandtechniek geïmplementeerd. “We zijn net klaar met een serie van acht roadshows over de digitale opdrachtbon. Meer dan 350 geïnteresseerde tandheelkundigen hebben al enthousiast gereageerd op deze ontwikkeling.”

Niet meer overschrijven
Dat is ook niet vreemd: de koppeling tussen automatiseringsystemen is een logische stap in de digitalisering van de tandheelkundige wereld. Joost Querido: “Met een druk op de knop vult een tandheelkundige nu een opdrachtbon in en verstuurt deze naar het laboratorium.” Pieter Schram: “Overschrijven van het beeldscherm behoort voorgoed tot het verleden. Geloof me, dat gebeurde!” Annette van Wijk kan dat bevestigen. “Ja en dan kon vaak de tandtechnicus de gegevens van papier opnieuw invoeren in het eigen systeem op de computer. De kans op ontbrekende variabelen,
onnauwkeurig invoeren of fouten bij het overnemen van gegevens was aanzienlijk. Nu de digitale opdrachtbon er is, kunnen we exacter werken en komen we niet voor verrassingen te staan. Het maakt tandtechniek voorspelbaarder.” Het accurate systeem heeft nog meer voordelen boven de papieren versie. “Aan tandtechnische werkstukken en restauraties hangt een levertijd. De digitale opdrachten komen direct in ons planningsysteem terecht. Bovendien kan een tandarts desgewenst met meerdere Excent laboratoria samenwerken.” Tom Huigen: “Zo kan een tandheelkundige bijvoorbeeld voor orthodontie direct opdrachten naar Laboratorium Bosboom sturen en voor hoogwaardige esthetische restauraties samenwerken met Oral Design Center Holland.”

Vakmanschap en mensenwerk
Het klinkt ideaal, maar niet iedere tandheelkundige werkt met de software van Vertimart. Joost Querido: “De digitale opdrachtbon hoeft ook niet per se op software van Vertimart aan te sluiten. We hebben de koppeling zo ontworpen, dat deze ook kan communiceren met andere systemen. Zo is het mogelijk om allerlei data, bijvoorbeeld met betrekking tot digitale kleurbepaling, te koppelen aan de opdrachtbon.” De digitale opdrachtbon bevat een werkstukkenbibliotheek waarin de tandarts werkelijk alles op tandtechnisch gebied kan bestellen. De keuzes die worden gemaakt, blijven opgeslagen in het systeem en zo altijd traceerbaar. “We kunnen heel ver gaan met de standaardisering van de digitale opdrachtbon, maar specifieke wensen van tandheelkundigen blijven altijd mogelijk,” zegt Tom Huigen. “Tandheelkunde blijft tenslotte mensenwerk.”

Meer weten over de digitale opdrachtbon?
Bel 0800-3300000,
Stuur een e-mail naar info@excent.eu of
kijk op onze website

Door: Jip Kreijns

Tandtechnici en tandartsen streven een goede verstandhouding na. Als de tandarts makkelijk de telefoon pakt om met zijn tandtechnisch laboratorium te overleggen is de relatie zonder meer goed. Ook als de tandtechnicus de tandarts objectief informeert over nieuwe materialen en technieken en aanbiedt over de toepassing daarvan te overleggen, is de professionele verhouding goed. Die kan excellent worden.

Vooral de digitalisering van de tandtechniek en van de tandheelkunde heeft een enorme invloed op de communicatie en daarmee op de relatie tandtechnicus-tandarts. Dat is al begonnen met het e-mailen van foto’s over en weer, legt Gerard van der Wal uit. Hij is porselein technicus van Dental Design Studio te Grou in Friesland. Dit specialistische laboratorium is onderdeel van Excent. Er worden hoogwaardige keramische restauraties vervaardigd. Van der Wal benadrukt dat communicatie over de esthetiek zonder foto’s onmogelijk is. Dit laat onverlet dat het voor een esthetisch werkstuk een bijzondere meerwaarde heeft als de tandtechnicus de patiënt zelf ziet. Want kleur moet je zien en beleven. Met goede foto’s lukt dat nooit helemaal.

De kleurdiepte die een natuurlijke tand kenmerkt, is met foto’s namelijk niet over te brengen. Daarom ziet Van der Wal de patiënt het liefst zelf. Die vertelt hem bovendien veel meer dan de tandarts hem laat weten over wensen en verwachtingen. Peter Geertsema beaamt dat. Hij is eigenaar van Tandartsencombinatie Geertsema in de stad Groningen. In deze sophisticated praktijk worden alle vormen van tandheelkunde uitgeoefend, waaronder de esthetische tandheelkunde. Daarnaast ligt de kracht van de praktijk onder meer in het toepassen van de modernste technieken. Vandaar dat het Geertsema zeer aansprak om met de Chairside Oral Scanner (C.O.S.) van Lava ook de communicatie met Van der Wal te optimaliseren. Zo hun relatie als professionals niet al goed was, is die dat nu zeker.

Oorspronkelijk plan
Het doel van de Lava C.O.S. is om de digitale workflow te vervolmaken. Digitaal afdrukken is stap 1 in dit proces. Het voorstel van Van der Wal om de Lava C.O.S. bij Tandartsencombinatie Geertsema te gaan gebruiken en zo ook het tandtechnische procédé een digitale boost te geven, werd door Ulf Schepke, een jonge Duitse tandarts in deze praktijk, enthousiast ontvangen. Omdat hij op de Groningse tandheelkundefaculteit al had kennis gemaakt met de orale scanner, had hij meteen de patiënt voor ogen bij wie hij zijn praktijkervaringen hiermee zou gaan uitbreiden: een jonge man wiens bovenfront door een trauma in een slechte conditie verkeerde (afb. 1). De 22 was recent al verwijderd. Het gemis van dit element werd met een partiële prothese tijdelijk gecompenseerd. De 21 en 11 waren met composiet opgebouwd, evenals de 12. In deze laterale incisief was een wortelkanaalbehandeling uitgevoerd, maar mogelijk door een wortelfractuur bleef er een periapicale laesie aanwezig. De 12 was niet te behouden. Omdat de jongeman snel van zijn prothese af wilde, werd besloten om de 11 en 21 te beslijpen als pijlers voor een tijdelijke brug met een onderstructuur van zirkonium. Bij de plaatsing van de brug zou eerst de 12 geëxtraheerd worden, waarna de tijdelijk brug voor deze locatie immediaat geplaatst zou worden. Na genezing van de extractie wond zou voor de definitieve zirkoniumbrug een nieuwe digitale afdruk gemaakt worden. Het liep anders.

Active Wavefront Sampling
Het behandelplan voorziet dus in een tijdelijke vierdelige brug met de 11 en 21 als pijlers en de lateralen als vrij-eindigende dummy’s. Zirkonium is als substructuur sterk genoeg om in deze casus zonder de cuspidaten als pijlers te kunnen. Bovendien blijft de natuurlijke hoektandgeleiding volledig intact door de cuspidaten niet te beslijpen. Vooraf is tussen de tandarts en de tandtechnicus aan de hand van studiemodellen overlegd over de functionele aspecten, met name het onbelast laten van de dummy’s bij de proale en laterale bewegingen. Na deze voorbereiding en uitleg aan de patiënt, worden de vitale 11 en 21 geprepareerd. Afbeelding 2 toont de beide preparaties. Voordat deze digitaal afgedrukt kunnen worden, is het nodig om de preparaties en de buurelementen te ‘dusten’. Bij Lava C.O.S. wordt namelijk Active Wavefront Sampling (AWS) gebruikt. De driedimensionale gegevens van de preparatie worden door 3D video-opnames vastgelegd. Dankzij AWS treedt er daarbij geen vervorming op en werkt het systeem snel. Hiervoor moeten de preparatie en de buurelementen met een geringe hoeveelheid poeder bedekt worden (afb. 3). Vervolgens gaat de tandarts met de camera op een vaste afstand langs de preparatie en de buurelementen, waarmee er als het ware een video wordt gemaakt. Daarmee doet C.O.S. een beroep op het gevoel van de tandarts die de opname maakt (afb. 4).

Te controleren en te traceren
Wanneer een deel van de preparatie op het beeldscherm niet ideaal is, hoeft na correctie van de preparatie niet opnieuw een hele digitale afdruk te worden genomen. De tandarts kan volstaan met een nieuwe opname van het gecorrigeerde deel. Als hij dat deel uit de vorige opname verwijdert, wordt het simpel door de nieuwe opname vervangen. Met de digitale afdruk kan de tandarts zichzelf beter controleren, ook wat betreft de interocclusale ruimte. Op het beeldscherm is het immers mogelijk om de preparaties vanaf oraal te beoordelen. Als de preparaties goed zijn bevonden, wordt met de scanner ook de digitale tegenbeet gemaakt (afb. 5). Tenslotte wordt de relatie bepaald en gaat alle informatie digitaal naar de tandtechnicus. In het lab wordt de afdruk beoordeeld op aspecten als de traceerbaarheid van de outline (afb. 6). Uiteraard kan de outline in detail worden weergegeven en door de tandtechnicus als het ware digitaal worden ingekerfd (afb. 7). Omdat het nodig blijft om over een model te beschikken, werkt Lava C.O.S. met kunststofmodellen die met behulp van de scanafdruk aan het lab worden geleverd (afb. 8). Omdat dit zaagmodellen zijn waarop geen informatie over gingiva meer is, wordt er tevens een partieel model aangeleverd om de tandtechnicus te informeren over de gingivale contouren. Van der Wal vindt dat, wat deze kunststofmodellen betreft, het systeem nog wel voor verbetering vatbaar is. Deze modellen laten minder details zien dan de vertrouwde gipsmodellen. Anderzijds ziet hij het als voordeel dat de tandtechnicus niet meer met gips hoeft te werken.

 

Connectoren
Het is de tandtechnicus die digitaal het design maakt. De ervaring heeft inmiddels geleerd dat het van belang is de kappen zo vorm te geven dat het opbakporselein overal ongeveer dezelfde dikte heeft. Bij een frontbrug zoals in deze casus is extra aandacht voor de connectoren vereist. Het C.O.S.-systeem geeft hiervoor zelf bepaalde waarden die voor een robuuste verbinding zorgen. De tandtechnicus legt in het design die verbinding wat naar palatinaal om de esthetiek niet te compromitteren. In dit specifieke geval heeft Van der Wal aan het ontwerp van de verbinding tussen de beide centralen extra aandacht besteed. Het precieze design daarvan kon door grootte van de freesjes in het centrale Excentfreescentrum te Leeuwarden niet in detail gekopieerd worden. Nadat de gesinterde onderstructuur (afb. 9) aan het lab was geleverd om het porselein Lava Ceram op te bakken, heeft de tandtechnicus eerst de onderstructuur zelf gecorrigeerd, met name ter plaatse van de connectoren. Van der Wal doet dat handmatig, onder de microscoop met een watergekoelde airrotor. Vooral de koeling is cruciaal, want het mag niet gebeuren dat er door onvoldoende koeling onzichtbare cracks in het zirkonium ontstaan. Deze zouden later in de mond voor problemen zorgen.

Fluorescentie
Het zirkonium van de Lava-onderstructuren is in acht kleuren te leveren. Het is dus niet zo dat de tandtechnicus spierwit zirkonium zou moeten maskeren met het opbakporselein. De Lava-onderstructuren worden in de ongesinterde fase in het bad met de gewenste kleur gelegd. Op een vergelijkbare manier als een wit suikerklontje de kleur van koffie opzuigt, wordt het nog zachte zirkonium ingekleurd. Die kleur wordt pas echt zichtbaar na het sinterproces. Gekleurd en gesinterd wordt de onderstructuur aan het lab toegezonden. Deze onderstructuur is tot dusver nog niet fluorescent. Van der Wal verwacht dat deze wens van de tandtechnici wel in vervulling zal gaan, want het zou de natuurlijke esthetiek van zirkoniumrestauraties optimaliseren. Nu is het vooral de kunde van de tandtechnicus die door het juiste gebruik van het opbakporselein de fluorescentie nabootst. Vooral ter plaatse van de cervicale outline vergt dat ervaring met de verschillende soorten Lava Ceram. Het is trouwens ook mogelijk om de zirkoniumkap niet helemaal tot de outline te laten doorlopen en aldus voor de schouder fluorescent schouderporselein te gebruiken. Uiteraard moet hiermee bij het prepareren door de tandarts al rekening worden gehouden. Een extra reden om de communicatie tussen tandarts en tandtechnicus meer dan goed te laten verlopen.

Tijdelijk wordt definitief
Terug naar de casus. Omdat het de bedoeling was om na extractie van de 12 eerst enige tijd met een tijdelijke zirkoniumbrug te functioneren en de volle aandacht op de esthetiek van de geplande definitieve brug gericht zou zijn, werd voor het individueel opbakken en inkleuren van de tijdelijke brug geen afspraak tussen de patiënt en Van der Wal gemaakt. De tandtechnicus maakte de tijdelijke brug aan de hand van alleen de kleurenfoto’s zo fraai mogelijk. Bovendien kon deze brug niet gepast worden, want de 12 was nog aanwezig. Voorafgaand aan het plaatsen van de tijdelijke brug werd eerst dit element verwijderd. Bij het plaatsen ervoer Schepke als tandarts de voordelen van de digitale workflow: de brug paste uitstekend. De kleur en vorm beantwoordden na een geringe aanpassing bij de dummy 12 meer dan verwacht aan de wensen van de patiënt. Dat werd een week later bevestigd. Al na een week was de patiënt zo tevreden met de tijdelijke brug (afb. 10) dat voor hem de stap naar de definitieve brug langdurig mocht worden uitgesteld. Ook al omdat de brug met permanent cement was vastgezet, kon deze wens van de patiënt gehonoreerd worden. Helemaal voldaan functioneert hij nu met de Lava-brug.

Een tevreden patiënt is natuurlijk een geweldige stimulans om met een nieuwe methode verder te gaan. Deze casus bewijst dat met een orale scanner en de daaraan gekoppelde digitale vervaardiging van de onderstructuur voorspelbare resultaten worden verkregen. Daar komt nog bij dat door de orale scanner voor de tandarts en zijn assistente de soms stressvolle conventionele afdruk tot het verleden behoort. In het tandtechnisch laboratorium hebben de digitale technieken hun waarde inmiddels ruimschoots bewezen. Die waarde ligt ook hier in voorspelbaarheid van procedures. Waar vroeger bijvoorbeeld in het aflakken van de stompen verschil in lakdikte ontstond op de overgangen in de stompen, zorgt een digitaal design er nu voor dat overal tussen de stomp en de kap dezelfde ruimte aanwezig is. De grootste waarde van de digitale workflow is de kwaliteit van communicatie. Dankzij de digitale mogelijkheden werken tandarts en tandtechnicus als een hecht team samen, zoals de laatste afbeelding illustreert.

Meer weten over digitalisering en investeringen? 

Vraag vrijblijvend een consult aan met Edwin Boere en ontdek de mogelijkheden voor uw praktijk.
Ga naar
www.dentaldesignstudio.nl/laboratoria/grou of www.excent.eu/voor-tandartsen/diensten/digitale-data-uitwisseling/
bel 0800-3300000 of
stuur een e-mail naar
e.boere@excent.eu

De tandheelkunde en de tandtechniek zijn in ontwikkeling. De afgelopen anderhalf jaar is de digitalisering in de tandheelkunde in een stroomversnelling gekomen. Steeds meer praktijken en laboratoria zien de voordelen in van een digitale workflow versus de conventionele methoden. Bij marktleider Excent Tandtechniek juicht Edwin Boere die ontwikkeling toe.


Joost Jorna (links) en Edwin Boere

Edwin Boere: “De digitalisering in de tandheelkunde gaat nu hard. De digitale mondscanner, het digitaal ontwerpen van structuren, het plannen van implantaten; bij marktleider Excent Tandtechniek wordt inmiddels 80% van het werk dat digitaal kan via de CAD/CAM-technologie gedaan. “Daarmee lopen we in Nederland voorop. Onze markt werkt daar ook aan mee, want in tegenstelling tot onze buitenlandse collega’s zijn tandartspraktijken en laboratoria hier bereid om nieuwe technieken te testen en de voordelen daarvan in te zien. Productontwikkelaars kloppen dus graag bij ons aan.”

Edwin vertelt dat Excent nauw betrokken is bij de digitale ontwikkelingen van leveranciers: “We geven de feedback uit de markt door aan de ontwikkelaars en houden alle leveranciers scherp in de gaten. Marktleider Excent kiest er heel bewust voor om meerdere producten van meerdere leveranciers aan te bieden: we concentreren ons niet op één partij. Dankzij die keuze kunnen we alle in Nederland beschikbare mondscanners aanbieden. Daarnaast beschikken de Excent tandtechnische laboratoria over vele verschillende CAD/CAM systemen zodat aan iedere vraag uit de tandheelkunde kan worden voldaan.”

Foutmarge nihil

“We zijn bij Excent altijd op zoek naar meer mogelijkheden om de tandheelkunde en tandtechniek optimaal te laten samenwerken. Dat hoeven niet zozeer vaktechnische oplossingen te zijn. Zo hebben we een kosteloos digitaal orderformulier waarmee online restauratieopdrachten kunnen worden doorgegeven. Via een barcode bij de afdruk kan eenvoudig worden afgelezen welke restauratie er vervaardigd moet worden.” Ook voor implantaatplanning biedt Excent verschillende pakketten, van onder andere Nobel Biocare en Materialise. “Hiermee kan de implantoloog met behulp van speciale software en een CT-scan een implantaat plannen bij de virtuele patiënt. Deze digitale gegevens gebruiken wij om een geïndividualiseerde boormal te leveren waarmee een zeker en kwalitatief hoogwaardig resultaat geboekt wordt. De foutmarge is in dit soort processen vrijwel nihil.”

Investering terugverdienen

De digitalisering zet door, maar niet alle tandheelkundigen zullen hier direct in meegaan. Edwin Boere: “Dat verwachten wij ook niet. Het is logisch dat individuele praktijken twijfelen over investeringen in digitalisering. Het moet zichzelf terugverdienen.” De winst van bijvoorbeeld een digitale mondscanner zit niet alleen in efficiëntie en tijd. “Nee, patiënten ervaren het ook als veel prettiger dan conventioneel happen. Daar krijgen we zelfs ‘fanmail’ over! Bovendien zien tandartsen bij het plaatsen van de kroon pas echt het verschil.” Het leren omgaan met digitale technieken is volgens Edwin niet lastig. “We geven een training van een dagdeel; na een paar proefpatiënten hebben de meeste tandartsen het dan onder de knie.” Het aanschaffen van een digitale mondscanner is nu interessant. Edwin Boere: “Omdat er geen afdrukmateriaal gebruikt wordt, valt de milieuvriendelijke mondscanner onder de ‘groene bedrijfsmiddelen’ en komt deze in aanmerking voor de MIA en VAMIL-regeling. Dit is een subsidie die het voor praktijken extra aantrekkelijk maakt om toch te investeren in digitalisering.”

Meer weten over digitalisering en investeringen?

Vraag vrijblijvend een consult aan met Edwin Boere en ontdek de mogelijkheden voor uw praktijk.
Ga naar
www.excent.eu/voor-tandartsen/diensten/digitale-data-uitwisseling/
bel 0800-3300000 of
stuur een e-mail naar
e.boere@excent.eu

Get Adobe Flash playerPlugin by wpburn.com wordpress themes