Header image

Door: Jip Kreijns

Tandtechnici en tandartsen streven een goede verstandhouding na. Als de tandarts makkelijk de telefoon pakt om met zijn tandtechnisch laboratorium te overleggen is de relatie zonder meer goed. Ook als de tandtechnicus de tandarts objectief informeert over nieuwe materialen en technieken en aanbiedt over de toepassing daarvan te overleggen, is de professionele verhouding goed. Die kan excellent worden.

Vooral de digitalisering van de tandtechniek en van de tandheelkunde heeft een enorme invloed op de communicatie en daarmee op de relatie tandtechnicus-tandarts. Dat is al begonnen met het e-mailen van foto’s over en weer, legt Gerard van der Wal uit. Hij is porselein technicus van Dental Design Studio te Grou in Friesland. Dit specialistische laboratorium is onderdeel van Excent. Er worden hoogwaardige keramische restauraties vervaardigd. Van der Wal benadrukt dat communicatie over de esthetiek zonder foto’s onmogelijk is. Dit laat onverlet dat het voor een esthetisch werkstuk een bijzondere meerwaarde heeft als de tandtechnicus de patiënt zelf ziet. Want kleur moet je zien en beleven. Met goede foto’s lukt dat nooit helemaal.

De kleurdiepte die een natuurlijke tand kenmerkt, is met foto’s namelijk niet over te brengen. Daarom ziet Van der Wal de patiënt het liefst zelf. Die vertelt hem bovendien veel meer dan de tandarts hem laat weten over wensen en verwachtingen. Peter Geertsema beaamt dat. Hij is eigenaar van Tandartsencombinatie Geertsema in de stad Groningen. In deze sophisticated praktijk worden alle vormen van tandheelkunde uitgeoefend, waaronder de esthetische tandheelkunde. Daarnaast ligt de kracht van de praktijk onder meer in het toepassen van de modernste technieken. Vandaar dat het Geertsema zeer aansprak om met de Chairside Oral Scanner (C.O.S.) van Lava ook de communicatie met Van der Wal te optimaliseren. Zo hun relatie als professionals niet al goed was, is die dat nu zeker.

Oorspronkelijk plan
Het doel van de Lava C.O.S. is om de digitale workflow te vervolmaken. Digitaal afdrukken is stap 1 in dit proces. Het voorstel van Van der Wal om de Lava C.O.S. bij Tandartsencombinatie Geertsema te gaan gebruiken en zo ook het tandtechnische procédé een digitale boost te geven, werd door Ulf Schepke, een jonge Duitse tandarts in deze praktijk, enthousiast ontvangen. Omdat hij op de Groningse tandheelkundefaculteit al had kennis gemaakt met de orale scanner, had hij meteen de patiënt voor ogen bij wie hij zijn praktijkervaringen hiermee zou gaan uitbreiden: een jonge man wiens bovenfront door een trauma in een slechte conditie verkeerde (afb. 1). De 22 was recent al verwijderd. Het gemis van dit element werd met een partiële prothese tijdelijk gecompenseerd. De 21 en 11 waren met composiet opgebouwd, evenals de 12. In deze laterale incisief was een wortelkanaalbehandeling uitgevoerd, maar mogelijk door een wortelfractuur bleef er een periapicale laesie aanwezig. De 12 was niet te behouden. Omdat de jongeman snel van zijn prothese af wilde, werd besloten om de 11 en 21 te beslijpen als pijlers voor een tijdelijke brug met een onderstructuur van zirkonium. Bij de plaatsing van de brug zou eerst de 12 geëxtraheerd worden, waarna de tijdelijk brug voor deze locatie immediaat geplaatst zou worden. Na genezing van de extractie wond zou voor de definitieve zirkoniumbrug een nieuwe digitale afdruk gemaakt worden. Het liep anders.

Active Wavefront Sampling
Het behandelplan voorziet dus in een tijdelijke vierdelige brug met de 11 en 21 als pijlers en de lateralen als vrij-eindigende dummy’s. Zirkonium is als substructuur sterk genoeg om in deze casus zonder de cuspidaten als pijlers te kunnen. Bovendien blijft de natuurlijke hoektandgeleiding volledig intact door de cuspidaten niet te beslijpen. Vooraf is tussen de tandarts en de tandtechnicus aan de hand van studiemodellen overlegd over de functionele aspecten, met name het onbelast laten van de dummy’s bij de proale en laterale bewegingen. Na deze voorbereiding en uitleg aan de patiënt, worden de vitale 11 en 21 geprepareerd. Afbeelding 2 toont de beide preparaties. Voordat deze digitaal afgedrukt kunnen worden, is het nodig om de preparaties en de buurelementen te ‘dusten’. Bij Lava C.O.S. wordt namelijk Active Wavefront Sampling (AWS) gebruikt. De driedimensionale gegevens van de preparatie worden door 3D video-opnames vastgelegd. Dankzij AWS treedt er daarbij geen vervorming op en werkt het systeem snel. Hiervoor moeten de preparatie en de buurelementen met een geringe hoeveelheid poeder bedekt worden (afb. 3). Vervolgens gaat de tandarts met de camera op een vaste afstand langs de preparatie en de buurelementen, waarmee er als het ware een video wordt gemaakt. Daarmee doet C.O.S. een beroep op het gevoel van de tandarts die de opname maakt (afb. 4).

Te controleren en te traceren
Wanneer een deel van de preparatie op het beeldscherm niet ideaal is, hoeft na correctie van de preparatie niet opnieuw een hele digitale afdruk te worden genomen. De tandarts kan volstaan met een nieuwe opname van het gecorrigeerde deel. Als hij dat deel uit de vorige opname verwijdert, wordt het simpel door de nieuwe opname vervangen. Met de digitale afdruk kan de tandarts zichzelf beter controleren, ook wat betreft de interocclusale ruimte. Op het beeldscherm is het immers mogelijk om de preparaties vanaf oraal te beoordelen. Als de preparaties goed zijn bevonden, wordt met de scanner ook de digitale tegenbeet gemaakt (afb. 5). Tenslotte wordt de relatie bepaald en gaat alle informatie digitaal naar de tandtechnicus. In het lab wordt de afdruk beoordeeld op aspecten als de traceerbaarheid van de outline (afb. 6). Uiteraard kan de outline in detail worden weergegeven en door de tandtechnicus als het ware digitaal worden ingekerfd (afb. 7). Omdat het nodig blijft om over een model te beschikken, werkt Lava C.O.S. met kunststofmodellen die met behulp van de scanafdruk aan het lab worden geleverd (afb. 8). Omdat dit zaagmodellen zijn waarop geen informatie over gingiva meer is, wordt er tevens een partieel model aangeleverd om de tandtechnicus te informeren over de gingivale contouren. Van der Wal vindt dat, wat deze kunststofmodellen betreft, het systeem nog wel voor verbetering vatbaar is. Deze modellen laten minder details zien dan de vertrouwde gipsmodellen. Anderzijds ziet hij het als voordeel dat de tandtechnicus niet meer met gips hoeft te werken.

 

Connectoren
Het is de tandtechnicus die digitaal het design maakt. De ervaring heeft inmiddels geleerd dat het van belang is de kappen zo vorm te geven dat het opbakporselein overal ongeveer dezelfde dikte heeft. Bij een frontbrug zoals in deze casus is extra aandacht voor de connectoren vereist. Het C.O.S.-systeem geeft hiervoor zelf bepaalde waarden die voor een robuuste verbinding zorgen. De tandtechnicus legt in het design die verbinding wat naar palatinaal om de esthetiek niet te compromitteren. In dit specifieke geval heeft Van der Wal aan het ontwerp van de verbinding tussen de beide centralen extra aandacht besteed. Het precieze design daarvan kon door grootte van de freesjes in het centrale Excentfreescentrum te Leeuwarden niet in detail gekopieerd worden. Nadat de gesinterde onderstructuur (afb. 9) aan het lab was geleverd om het porselein Lava Ceram op te bakken, heeft de tandtechnicus eerst de onderstructuur zelf gecorrigeerd, met name ter plaatse van de connectoren. Van der Wal doet dat handmatig, onder de microscoop met een watergekoelde airrotor. Vooral de koeling is cruciaal, want het mag niet gebeuren dat er door onvoldoende koeling onzichtbare cracks in het zirkonium ontstaan. Deze zouden later in de mond voor problemen zorgen.

Fluorescentie
Het zirkonium van de Lava-onderstructuren is in acht kleuren te leveren. Het is dus niet zo dat de tandtechnicus spierwit zirkonium zou moeten maskeren met het opbakporselein. De Lava-onderstructuren worden in de ongesinterde fase in het bad met de gewenste kleur gelegd. Op een vergelijkbare manier als een wit suikerklontje de kleur van koffie opzuigt, wordt het nog zachte zirkonium ingekleurd. Die kleur wordt pas echt zichtbaar na het sinterproces. Gekleurd en gesinterd wordt de onderstructuur aan het lab toegezonden. Deze onderstructuur is tot dusver nog niet fluorescent. Van der Wal verwacht dat deze wens van de tandtechnici wel in vervulling zal gaan, want het zou de natuurlijke esthetiek van zirkoniumrestauraties optimaliseren. Nu is het vooral de kunde van de tandtechnicus die door het juiste gebruik van het opbakporselein de fluorescentie nabootst. Vooral ter plaatse van de cervicale outline vergt dat ervaring met de verschillende soorten Lava Ceram. Het is trouwens ook mogelijk om de zirkoniumkap niet helemaal tot de outline te laten doorlopen en aldus voor de schouder fluorescent schouderporselein te gebruiken. Uiteraard moet hiermee bij het prepareren door de tandarts al rekening worden gehouden. Een extra reden om de communicatie tussen tandarts en tandtechnicus meer dan goed te laten verlopen.

Tijdelijk wordt definitief
Terug naar de casus. Omdat het de bedoeling was om na extractie van de 12 eerst enige tijd met een tijdelijke zirkoniumbrug te functioneren en de volle aandacht op de esthetiek van de geplande definitieve brug gericht zou zijn, werd voor het individueel opbakken en inkleuren van de tijdelijke brug geen afspraak tussen de patiënt en Van der Wal gemaakt. De tandtechnicus maakte de tijdelijke brug aan de hand van alleen de kleurenfoto’s zo fraai mogelijk. Bovendien kon deze brug niet gepast worden, want de 12 was nog aanwezig. Voorafgaand aan het plaatsen van de tijdelijke brug werd eerst dit element verwijderd. Bij het plaatsen ervoer Schepke als tandarts de voordelen van de digitale workflow: de brug paste uitstekend. De kleur en vorm beantwoordden na een geringe aanpassing bij de dummy 12 meer dan verwacht aan de wensen van de patiënt. Dat werd een week later bevestigd. Al na een week was de patiënt zo tevreden met de tijdelijke brug (afb. 10) dat voor hem de stap naar de definitieve brug langdurig mocht worden uitgesteld. Ook al omdat de brug met permanent cement was vastgezet, kon deze wens van de patiënt gehonoreerd worden. Helemaal voldaan functioneert hij nu met de Lava-brug.

Een tevreden patiënt is natuurlijk een geweldige stimulans om met een nieuwe methode verder te gaan. Deze casus bewijst dat met een orale scanner en de daaraan gekoppelde digitale vervaardiging van de onderstructuur voorspelbare resultaten worden verkregen. Daar komt nog bij dat door de orale scanner voor de tandarts en zijn assistente de soms stressvolle conventionele afdruk tot het verleden behoort. In het tandtechnisch laboratorium hebben de digitale technieken hun waarde inmiddels ruimschoots bewezen. Die waarde ligt ook hier in voorspelbaarheid van procedures. Waar vroeger bijvoorbeeld in het aflakken van de stompen verschil in lakdikte ontstond op de overgangen in de stompen, zorgt een digitaal design er nu voor dat overal tussen de stomp en de kap dezelfde ruimte aanwezig is. De grootste waarde van de digitale workflow is de kwaliteit van communicatie. Dankzij de digitale mogelijkheden werken tandarts en tandtechnicus als een hecht team samen, zoals de laatste afbeelding illustreert.

Meer weten over digitalisering en investeringen? 

Vraag vrijblijvend een consult aan met Edwin Boere en ontdek de mogelijkheden voor uw praktijk.
Ga naar
www.dentaldesignstudio.nl/laboratoria/grou of www.excent.eu/voor-tandartsen/diensten/digitale-data-uitwisseling/
bel 0800-3300000 of
stuur een e-mail naar
e.boere@excent.eu

Wereldwijd worden jaarlijks meer dan 140 miljoen afdrukken gemaakt. Zelfs de meest ervaren tandarts kan moeilijkheden ondervinden tijdens het maken van afdrukken. Bekende problemen zijn: delaminatie, vestibulo-linguaal oprekken, scheuren van de preparatiegrens, lepel-element contact en discrepanties van het gipsmodel. Door het maken van een digitale afdruk zijn deze problemen verleden tijd.

3M ESPE ontwikkelde de Lava™ Chairside Oral Scanner (C.O.S.). Met deze mondscanner maakt u eenvoudig een 3-dimensionale film van de situatie in de mond van de patiënt. U kunt de beelden van deze film direct bekijken op het touchscreen. De hoogresolutie filmdata kan vervolgens direct online doorgestuurd worden naar uw tandtechnisch laboratorium voor het vervaardigen van een restauratie.

Tijdsbesparing en minder fouten
U bespaart door het maken van een digitale afdruk gemiddeld 41% tijd in vergelijking met een traditionele afdruk. U elimineert namelijk een groot aantal stappen in het proces zoals lepelselectie + adhesief aanbrengen, afdrukmateriaal mengen en uit laten harden, desinfecteren, verpakken en opsturen van afdruk. Bovendien verandert de oncomfortabele afdrukprocedure in een snelle en plezierige ervaring voor de patiënt. De Lava™ C.O.S. mondscanner maakt namelijk een film van de elementen zonder deze aan te raken. Ook het subgingivaal scannen en in bloederige situaties is geen probleem met de juiste retractie methode.

Digitale workflow
Door het digitaliseren van tijdrovende traditionele stappen sluit u veel foutkansen uit, zoals het krimpen van afdrukmaterialen en het uitzetten van gips. Het proces is stabieler en nauwkeuriger, waardoor er weinig overmaakwerk is aan de pasvorm. Uit onderzoek blijkt zelfs dat door de totale Lava™ digitale workflow gemiddeld 0,5% overmaakwerk is als gevolg van een incorrecte pasvorm. Dit is 80% lager dan het gemiddelde in de branche.
U wordt met de Lava™ C.O.S. mondscanner onderdeel van een totale digitale workflow: van tandarts tot en met tandtechnisch laboratorium. In het tandtechnische laboratorium wordt op basis van uw online verzonden data een digitaal ‘zaagsnedemodel’ gemaakt. Vervolgens ontwerpt uw tandtechnisch laboratorium digitaal een kroon of brug, zonder tussenkomst van een gipsmodel. U kunt met de Lava™ C.O.S. mondscanner traditionele metaal porselein restauraties laten maken of CAD/CAM restauraties waaronder Lava™ zirkoniumoxide kronen en bruggen. U bent dus niet gebonden aan een specifiek type restauratie of merk.

Meer informatie? 

  

 

Neem contact op met uw Excent Tandtechnisch laboratorium
Tel. 0800-3300000
Email info@excent.eu
Of bezoek website http://bit.ly/mb8Mp1 of http://www.3MESPE.nl/Lavacos

Get Adobe Flash playerPlugin by wpburn.com wordpress themes